---
title: "Ditado 2 · Substantivos e plurais · Textos para o docente"
author: "Luis Vilela Acuña"
lang: gl
---

O substantivo e o plural · Textos para escoller. Todos traballan a mesma regra; a ficha e o ditado repetido serven para calquera deles. O alumnado marca na ficha a letra do texto.

> MiClase colga o exame dun instrumento de tipo proba escrita, que conta para a nota. Para un uso formativo, comproba antes se admite peso cero.

# A · Tres corazóns e sangue azul (Curiosidade, 72 palabras)

O polbo é un dos animais máis curiosos do mar. Ten tres corazóns e o seu sangue é azul. Nos seus oito brazos hai centos de ventosas que lle serven para tocar e tamén para saborear. Pode cambiar de cor en poucos segundos e esconderse entre as rochas e os corais. Ademais, é moi listo: nalgúns acuarios aprendeu a abrir frascos para comer os caranguexos que había dentro. Non che parece incrible?

**Palabras clave (numeración da presentación e de MiClase):**

1. **polbo**: Substantivo común, concreto e contable. En castelán dise «pulpo».
2. **animais**: Plural de animal: aguda de máis dunha sílaba en -l, cambia -l por -is. Remata en ditongo: sen til.
3. **máis**: Til diacrítico: máis indica cantidade. Mais, sen til, significa «pero».
4. **corazóns**: Corazón remata en -n: engade -s. É aguda rematada en -ns: leva til.
5. **sangue**: Substantivo común e non contable. En galego é masculino: o sangue.
6. **tamén**: Aguda rematada en -n: leva til. «También» é castelán.
7. **corais**: Plural de coral: aguda en -l, cambia -l por -is.
8. **Ademais**: Aguda rematada en ditongo decrecente (ai): sen til.
9. **nalgúns**: En + algúns. Aguda rematada en -ns: leva til.
10. **caranguexos**: Con x. En castelán dise «cangrejos».
11. **había**: A i é tónica e vai separada da a (hiato): leva til.
12. **incrible?**: Incrible é grave rematada en vogal: sen til. En galego abonda co signo do final; o de apertura é opcional.

**Datos e fontes.** Polbo: tres corazóns, sangue azul (hemocianina), ventosas con quimiorreceptores e cambio de cor. Fonte pendente de completar polo autor.

# B · As Illas Cíes, un tesouro no noso mar (Noticia, 77 palabras)

As Illas Cíes están na entrada da ría de Vigo e forman parte dun parque nacional. En verán chegan miles de visitantes, pero non poden ir todos á vez: hai que pedir permiso antes de viaxar. Alí viven gaivotas, corvos mariños e outras moitas aves. Baixo a auga hai bosques de algas e grandes cardumes de peixes. Os areais son brancos e a auga é transparente, aínda que moi fría. Coidar este tesouro é cousa de todos.

**Palabras clave (numeración da presentación e de MiClase):**

1. **Illas Cíes**: Nome propio: vai con maiúscula. En Cíes, a i tónica vai separada da e (hiato): leva til.
2. **ría**: Substantivo común. A i tónica vai separada da a (hiato): leva til.
3. **verán**: Aguda rematada en -n: leva til.
4. **miles**: Plural de mil: monosílabo en -l, engade -es.
5. **á vez**: Á é a + a: leva til. O plural de vez é veces: a z cambia a c.
6. **Alí**: Aguda de dúas sílabas rematada en vogal: leva til.
7. **corvos mariños**: Nome de ave de dúas palabras: as dúas van en plural. En castelán dise «cormoranes».
8. **cardumes**: Substantivo colectivo: en singular xa nomea moitos peixes xuntos.
9. **peixes**: Plural de peixe: remata en vogal, engade -s. En castelán dise «peces».
10. **areais**: Plural de areal: aguda en -l, cambia -l por -is.
11. **aínda**: A i tónica vai separada da a (hiato): leva til.
12. **fría**: A i tónica vai separada da a (hiato): leva til.

**Datos e fontes.** Illas Cíes: Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia; acceso con autorización previa en tempada alta. Fonte pendente de completar polo autor.

# C · Dezaseis amenceres nun só día (Ciencia, 71 palabras)

Os astronautas da Estación Espacial Internacional dan unha volta á Terra cada hora e media, máis ou menos. Por iso, nun só día poden ver dezaseis amenceres e dezaseis solpores. Desde as fiestras, os países parecen manchas de cores e, de noite, as cidades brillan coma luces de Nadal. Dentro da estación non hai arriba nin abaixo: os lapis, os papeis e mesmo as persoas flotan. Imaxinas durmir pegado á parede?

**Palabras clave (numeración da presentación e de MiClase):**

1. **Estación Espacial Internacional**: Nome propio de varias palabras: todas con maiúscula. Estación é aguda en -n: leva til.
2. **Terra**: Como nome do planeta, é nome propio: maiúscula.
3. **só**: Til diacrítico: só significa «soamente» ou «un único». So, sen til, significa «debaixo de».
4. **dezaseis**: Numeral con z e con s. En castelán dise «dieciséis».
5. **amenceres**: Plural de amencer: remata en -r, engade -es.
6. **solpores**: Plural de solpor: remata en -r, engade -es.
7. **países**: Plural de país: aguda en -s, engade -es. A i tónica vai separada da a (hiato): leva til.
8. **cores**: Plural de cor: remata en -r, engade -es.
9. **luces**: Plural de luz: engade -es e a z cambia a c.
10. **Nadal**: Nome propio dunha festa: maiúscula.
11. **lapis**: Mesma forma en singular e en plural: o lapis, os lapis. Grave rematada en -s: sen til.
12. **papeis**: Plural de papel: aguda en -l, cambia -l por -is. Remata en ditongo: sen til.
13. **Imaxinas … parede?**: Imaxinas vai con x. Á é a + a: leva til. En galego abonda co signo do final; o de apertura é opcional.

**Datos e fontes.** Fonte pendente de completar polo autor.

# D · Unha cidade chea de abellas (Natureza, 66 palabras)

Unha colmea é coma unha cidade. Nela viven miles de abellas: unha raíña, moitas obreiras e algúns abellóns. As obreiras visitan centos de flores cada día e levan o néctar aos panais, onde se converte en mel. Para facer un só quilo de mel cómpre o traballo de moitísimas abellas. Por iso, se ves unha abella, déixaa traballar tranquila: sen elas, moitas plantas non darían froitos.

**Palabras clave (numeración da presentación e de MiClase):**

1. **colmea**: Substantivo común. En castelán dise «colmena».
2. **miles**: Plural de mil: monosílabo en -l, engade -es.
3. **raíña**: A i tónica vai separada da a (hiato): leva til. É o feminino de rei, cunha forma especial.
4. **abellóns**: Abellón é o macho da abella. Remata en -n: engade -s. Aguda en -ns: leva til.
5. **flores**: Plural de flor: remata en -r, engade -es.
6. **néctar**: Grave rematada en consoante que non é -n nin -s: leva til.
7. **panais**: Plural de panal: aguda en -l, cambia -l por -is.
8. **mel**: Substantivo non contable: non se conta un a un. Se fai falta, o plural é meles.
9. **cómpre**: Til diacrítico: cómpre significa «é preciso». Compre, sen til, é do verbo comprar.
10. **moitísimas**: Esdrúxula: leva til sempre.
11. **ves**: Do verbo ver: sen til. Vés, con til, é do verbo vir.
12. **déixaa**: Deixa + a. A tónica é a antepenúltima: esdrúxula, leva til.
13. **darían**: A i tónica vai separada da a (hiato): leva til.

**Datos e fontes.** Colmea: raíña, obreiras e abellóns. Fonte pendente de completar polo autor.